Długi Targ zajmuje oś zachód–wschód w historycznej części Gdańska i prowadzi ku Motławie. Plac wyróżnia się zwartą zabudową kamienic patrycjuszowskich oraz szeregiem historycznych obiektów — ratuszem, fontanną i dawnymi siedzibami bractw kupieckich.
Jak powstał Długi Targ?
Początki placu sięgają XIII wieku, kiedy wraz z ulicą Długą tworzył trakt kupiecki z owalnym placem targowym. Po przejęciu miasta przez Zakon Krzyżacki ciąg ten zyskał szczególne znaczenie i od 1331 występuje w dokumentach jako Longa Platea. W średniowieczu odcinek od Bramy Długoulicznej do Bramy Kogi traktowano jako jedną ulicę.
Przy Bramy Kogi funkcjonował solidny most, do którego cumowały duże statki, m.in. kogi. W XVI wieku ulica i plac stały się miejscem reprezentacyjnych uroczystości — w latach 1457–1552 trasa była używana przy paradach koronacyjnych, stąd określenie Droga Królewska. W soboty odbywał się tu handel mięsem; fragment między Fontanną Neptuna a ratuszem nazywano Targiem Prosiąt.
Co jest na Długim Targu?
Plac zajmują liczne zabytki o różnych stylach architektonicznych. W pierzei północnej i południowej stoją kamienice odrestaurowane po zniszczeniach wojennych; zachowały część oryginalnych dekoracji rzeźbiarskich i manierystyczne lub barokowe fasady.
Ratusz Głównego Miasta
Ratusz powstawał od XIV wieku jako ceglana budowla gotycko-manierystyczna. W XV wieku obiekt nadbudowano i dobudowano oficyny zamykające dziedziniec. Wieżę wieńczy manierystyczny hełm wykonany przez Dirka Danielsa, a w 1561 umieszczono na nim figurę króla Zygmunta Augusta. Pomimo zniszczeń w 1945 ratusz zachował elementy wystroju — schody kręcone i portal z XVII wieku oraz bogate malarstwo i rzeźbę wewnątrz; jest siedzibą Muzeum Historycznego Miasta Gdańska.
Fontanna Neptuna
Pierwszą fontannę wykonano w latach 1606–1613 przez Abrahama van den Blocke. W połowie XVIII wieku Karol Stender przeprowadził gruntowną przebudowę (1757–1761), a w 1758 pojawiła się ozdobna późnobarokowa krata. Kamienny basen ma plan czteroliścia, a figurę Neptuna przypisuje się Piotrowi Husenowi (ok. 1612–1615).
Dwór Artusa
Obiekt znany od pierwszej połowy XIV wieku; obecna budowla późnogotycka z manierystyczną fasadą to trzecia siedziba bractw kupieckich na tym miejscu. Wnętrze tworzy dziewięć przęseł z ozdobnymi sklepieniami gwiaździstymi opartymi na czterech filarach. Po zniszczeniach zachowały się rzeźby i obrazy, modele okrętów z XVII–XVIII wieku oraz monumentalny piec kaflowy z 1545; brakujące elementy uzupełniono rekonstrukcjami.
Brama Zielona
Brama wzniesiona w stylu manieryzmu niderlandzkiego w latach 1564 i 1565–58, projektu Hansa Kramera z Drezna. Budynek ma trzy kondygnacje, dwa skrzydła i cztery arkady przejazdowe; elewacje zdobią pilastry i płaskorzeźby, a poddasze wieńczą ozdobne szczyty. Obiekt pełni dziś funkcję oddziału Gdańskiego Muzeum Narodowego.
Kamiенice przy Długim Targu
W pierzei znajdują się kamienice manierystyczne i barokowe odbudowane po wojnie. Wyróżnia się Złotą Kamienicę z 1609 roku, wykonaną przez Abrahama van den Blocke i Jana Voigta dla Jana Speymanna z bogatą dekoracją alegoryczną i wizerunkami królów. Kamienica nr 20 pochodzi z 1680 i bywa przypisywana Andreasowi Schlüterowi. W domach nr 1–4 rezydowali polscy królowie: Zygmunt III Waza, Władysław IV Waza, Jan Kazimierz, Jan III Sobieski, August II i Stanisław Leszczyński. W 2018 część pierzei (nr 1–10) sprzedano na cele hotelowe, a finalizacja transakcji nastąpiła po dwóch latach. Przy numerze 19 zwraca uwagę fasada odbudowanego Hotelu Radisson Blu.
W okresie nowożytnym plac był wielokrotnie modernizowany: w XIX wieku rozebrano przedproża kamienic i wprowadzono witryny, a w 1882 wybrukowano plac kostką ze Skandynawii. Po wojnie usunięto tory tramwajowe, a nawierzchnię zastąpiono szlifowanym granitem. Koncepcje przebudowy Drogi Królewskiej przedstawiono w 2019; porozumienie o wyglądzie nawierzchni zawarto wiosną 2021, roboty na środkowych pasach rozpoczęto we wrześniu 2021 i zakończono w połowie 2022 — prace kosztowały ponad 3 mln zł.
Informacje praktyczne
- Adres: Długa, 80-831 Gdańsk — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (16 515 opinii)
