1 września 2026 wprowadzono nowe, niższe progi przychodów dla pracujących wcześniejszych emerytów i rencistów w Polsce. Zmiana dotyczy osób, które nie osiągnęły powszechnego wieku emerytalnego i ma związek z obniżeniem przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia do 9 233,13 zł.
Jakie są nowe progi i jakie są ich skutki?
Progi ustalono jako 70% i 130% przeciętnego wynagrodzenia. Od września 2026 r. oznacza to, że przychód do 6 463,20 zł brutto miesięcznie nie powoduje zmniejszenia emerytury lub renty. Przychód przekraczający tę kwotę, ale nieprzekraczający 12 003,10 zł brutto, może spowodować pomniejszenie świadczenia o kwotę przekroczenia, z zastrzeżeniem maksymalnych limitów pomniejszenia.
Maksymalne kwoty zmniejszenia od 1 marca 2026 r. wynoszą: 989,41 zł dla emerytur i rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, 742,10 zł dla rent z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz 841,05 zł dla rent rodzinnych przysługujących jednej osobie. Przekroczenie progu 12 003,10 zł może spowodować zawieszenie wypłaty świadczenia za dany okres.
Kogo dotyczą limity i kto może dorabiać bez ograniczeń?
Limity dotyczą przede wszystkim wcześniejszych emerytów oraz rencistów, którzy nie osiągnęli powszechnego wieku emerytalnego — 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Osoby, które osiągnęły ten wiek, mogą dorabiać bez limitu i bez ryzyka zmniejszenia albo zawieszenia świadczenia.
Wyjątki obejmują emerytów, którym ZUS podwyższył świadczenie do kwoty emerytury minimalnej — w takiej sytuacji dodatkowy przychód przewyższający dopłatę do minimum może spowodować wypłatę świadczenia bez tej dopłaty. Bez ograniczeń mogą także dorabiać renciści pobierający renty wojskowe lub wojenne związane ze służbą oraz osoby otrzymujące renty rodzinne po takich inwalidach, a także przypadki, gdy renta rodzinna jest korzystniejsza od emerytury z tytułu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego.
Jak zgłaszać przychody do ZUS i jakie są obowiązki?
Osoby objęte limitami muszą poinformować Zakład Ubezpieczeń Społecznych o podjęciu pracy i przewidywanej wysokości zarobków. Zgłoszenie składa się na formularzu EROP, dostępnym w placówkach ZUS lub przez portal eZUS. Co roku, najpóźniej do końca lutego, konieczne jest przekazanie zaświadczenia płatnika składek albo oświadczenia o przychodach osiągniętych w poprzednim roku kalendarzowym.
Brak zgłoszenia lub nieprzekazanie wymaganych dokumentów może skutkować koniecznością zwrotu nienależnie pobranych świadczeń nawet za okres do trzech lat.
Przy wyliczeniach przyjęto przeciętne miesięczne wynagrodzenie za II kwartał 2026 r. w wysokości 9 233,13 zł, co przełożyło się na obniżenie progów o odpowiednio 230,90 zł (pierwszy próg) i 428,70 zł (drugi próg) w stosunku do okresu czerwiec–sierpień 2026 r.
Formularz EROP można złożyć w placówce ZUS lub przez platformę eZUS.
