Ile pięter ma Pałac Kultury i Nauki?

Pałac Kultury i Nauki w Warszawie ma 46 kondygnacji, w tym dwie podziemne. Tę imponującą liczbę pięter uzupełnia iglica, nadająca budynkowi całkowitą wysokość 237 metrów. W dalszej części artykułu wyjaśniamy, co kryje każda z tych kondygnacji i jak ten monumentalny gmach funkcjonuje na co dzień.

Ile pięter i jaką wysokość osiąga Pałac Kultury i Nauki?

Konstrukcja wznosi się na 42 piętra nad ziemią, a dwie dodatkowe kondygnacje schowane są poniżej poziomu placu. Łącznie daje to 46 poziomów – wartość, która od dekad robi wrażenie na odwiedzających. Do czasu wybudowania Varso Tower gmach pozostawał najwyższym w kraju, dziś plasuje się na drugim miejscu.

Sam trzon wieżowca, bez wieńczącej go iglicy, sięga 187,68 metra. Do tej wysokości trzeba doliczyć smukły element zwieńczenia, który od 1994 roku został wzmocniony wspornikiem antenowym. Dzięki niemu całkowita wysokość budynku wzrosła do obecnych 237 metrów.

Poniższe zestawienie porządkuje najważniejsze parametry techniczne, które podkreślają skalę obiektu:

Jak dodanie wspornika antenowego wpłynęło na wysokość iglicy?

Pierwotnie iglica kończyła się na pułapie 230,68 metra i pełniła głównie funkcję symbolicznego zwieńczenia. W 1994 roku konstruktorzy zamontowali na jej szczycie stalowy wspornik antenowy, który stał się integralną częścią smukłego hełmu. Po tym zabiegu całkowita wysokość budowli wzrosła do 237 metrów, co długo gwarantowało mu dominację w panoramie stolicy.

Kto stworzył projekt i jak przebiegała budowa?

Za koncepcję odpowiada radziecki architekt Lew Rudniew, autor monumentalnych moskiewskich wysokościowców z grupy tak zwanych „Siedmiu Sióstr”. Jego zespół przed przystąpieniem do szkicowania odbył podróż po polskich miastach – odwiedził między innymi Kraków i Zamość – by wkomponować w bryłę budynku elementy kojarzone z rodzimą architekturą. W efekcie historia socrealizmu spotkała się tu z cytatami z renesansowych attyk.

Decyzję o budowie podjął Józef Stalin, a formalną propozycję przekazał polskim władzom Wiaczesław Mołotow. Pełnomocnikiem do spraw budowy został naczelny architekt Warszawy Józef Sigalin. Prace ruszyły 2 maja 1952 roku i trwały zaledwie 1175 dni – 21 lipca 1955 roku budowlę przekazano stronie polskiej. Realizacja wymagała wyburzenia około 80 przedwojennych kamienic i przecięcia sześciu odcinków dawnych ulic.

Przy wznoszeniu pracowało 3500 robotników z ZSRR oraz 4000 Polaków. Radzieccy budowniczowie mieszkali w drewnianych domkach osiedla Przyjaźń na Jelonkach, gdzie funkcjonowały kino, świetlica i stołówka. Podczas robót zginęło 16 osób, które pochowano w kwaterze na cmentarzu prawosławnym na Woli.

Skąd pomysł na taką formę architektoniczną?

Architekci starali się połączyć rozmach radzieckich drapaczy chmur z polską tradycją budowlaną, co miało realizować hasło „socjalistyczna w treści, narodowa w formie”. Rudniew świadomie zapożyczył motywy art déco z amerykańskich wieżowców, a jednocześnie sięgnął po zdobienia przypominające attyki znane z renesansowych kamienic. Tak powstała mieszanka historyzmu i monumentalizmu, która definiuje wygląd gmachu.

Jakie materiały i techniki wykorzystano przy wznoszeniu gmachu?

Centralny trzon oparto na spawanym stalowym szkielecie wypełnionym cegłą sitówką – materiałem zmniejszającym ciężar muru o około 25 procent w porównaniu ze zwykłą cegłą. Wcześniej trzeba było wykonać masywną, skrzynkową stopę fundamentową, która odciąża grunt pod całym założeniem. Do budowy zużyto 40 milionów cegieł i 26 tysięcy ton stali, a elewację oblicowano ceramicznymi płytkami sprowadzonymi z fabryki na Uralu.

Co kryją poszczególne piętra Pałacu Kultury i Nauki?

Monumentalny gmach mieści teatry – Dramatyczny, Studio, Lalka i 6. piętro – oraz kinową Kinotekę. Swoje siedziby znalazły tu oddziały Polskiej Akademii Nauk, Collegium Civitas, a także Muzeum Techniki i Muzeum Ewolucji Instytutu Paleobiologii PAN. Rada miasta obraduje w Sali Warszawskiej, a Pałac Młodzieży udostępnia basen najmłodszym warszawiakom. Nieczynna od 2014 roku Sala Kongresowa mogła pomieścić 3000 widzów i gościć takie gwiazdy jak The Rolling Stones czy Marlena Dietrich.

Sercem turystycznego ruchu pozostaje przeszklony taras usytuowany na 30. piętrze. Sięga on wysokości 114 metrów i jest dostępny całorocznie – w 2026 roku kasy czynne są od godziny 10 do 20, a w piątki i soboty organizowane są również wejścia nocne.

Jak wygląda zwiedzanie tarasu widokowego na 30. piętrze?

Wjazd windą na poziom tarasu zajmuje zaledwie 19 sekund i kończy się w Sali Gotyckiej, której żebrowe sklepienie stanowi oprawę dla galerii wewnętrznej. Niewielka kawiarenka pozwala odpocząć przed wyjściem na otwartą platformę, skąd wzrok sięga odległych dzielnic oraz terenów poza granicami Warszawy. Cena biletu normalnego to 25 złotych, natomiast ulgowego – 20 złotych.

Widok z 30. piętra radykalnie zmienił się w ostatnich dekadach – Pałac, który dawniej niemal samotnie górował nad Warszawą, otaczają dziś szklane biurowce i wieże mieszkalne.

Jakie zwierzęta zamieszkują w Pałacu Kultury i Nauki?

Gmach od dziesięcioleci jest ostoją dla dzikich i półdzikich lokatorów. Podziemne korytarze zajmuje jedenaście kotów, karmionych i doglądanych przez opiekunkę, a wyżej swoje rewiry wyznaczają skrzydlaci drapieżcy. To właśnie obecność fauny najlepiej pokazuje, że monumentalna budowla funkcjonuje jako element miejskiego ekosystemu.

Koty w podziemiach

Pałacowe koty trafiły na najniższe kondygnacje jeszcze przed pierwszymi oficjalnymi najemcami. Żyją wyłącznie w piwnicach i wokół instalacji technicznych, a od administracji otrzymują stałe pożywienie. Anegdota z 1969 roku mówi o jednym z nich, który bezceremonialnie przeszedł przez scenę podczas występu Juliette Gréco i zniknął za kulisami.

Sokoły na szczycie

Tuż pod iglicą gniazdo uwiły sokoły wędrowne – zaobserwowano je tam już w 1998 roku. Para nazwana Franek i Giga regularnie wyprowadza młode, choć na czas remontu iglicy ptaki przeniosły się na pobliski wieżowiec Warsaw Trade Tower. Jeszcze niżej, na wysokości 15. piętra, swoje schronienie mają pustułki.

Miejskie pszczoły na dachu

Od 2015 roku na dachu Teatru Studio stoi pasieka, której opiekunem jest Wiktor Jędrzejewski z grupy „Miejskie Pszczoły”. Rozstawione ule produkują miód w sercu Śródmieścia, a obecność owadów w tym miejscu przeczy stereotypowi, że drapacz chmur nie sprzyja bioróżnorodności.

Dlaczego Pałac Kultury i Nauki wzbudza tak skrajne emocje?

Od samego początku budowla była traktowana jako namacalny znak radzieckiej dominacji – dar narodu radzieckiego miał przypominać o politycznej zależności. Powojenne pokolenie szybko nadało jej potoczną ksywę „Pekin”, a Władysław Broniewski ochrzcił ją „koszmarnym snem pijanego cukiernika”. Przez lata powracały pomysły zburzenia: Radosław Sikorski proponował stworzenie w tym miejscu stawu, a późniejsi politycy otwarcie mówili o potrzebie usunięcia reliktu z centrum Warszawy.

Najczęściej przywoływany dowcip głosi, że najlepszy widok na Warszawę rozciąga się z tarasu Pałacu Kultury – ponieważ jest to jedyne miejsce, z którego nie widać samego pałacu.

Mimo zastrzeżeń, w 2007 roku gmach został wpisany do rejestru zabytków decyzją konserwatora Macieja Czeredysa. Część architektów z Komitetu Architektury i Urbanistyki PAN uznała to za błąd, podczas gdy varsavianiści i historycy sztuki podkreślali wyjątkową jakość socrealistycznej formy oraz zachowane rzemiosło w kamieniu, drewnie i szkle. Wpis objął nie tylko bryłę, lecz także wystrój wnętrz oraz całe otoczenie placu Defilad.