Kontakt
Teraz środa, 28 października 2026
Przewodnik

Dwór Bractwa św. Jerzego w Gdańsku — historia i architektura

• Paulina Adamczyk • 3 min czytania

Dwór Bractwa św. Jerzego
Fot. —DerHexer (Talk) · „Gdańsk (DerHexer) 2010-07-12 072” · licencja CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Dwór Bractwa św. Jerzego to późnogotycki budynek w Gdańsku, który powstał jako siedziba konfraterni patrycjatu Głównego Miasta. W ciągu wieków pełnił funkcje militarne, reprezentacyjne i edukacyjne, a po wojennych zniszczeniach został odbudowany.

Dwór Bractwa św. Jerzego to historyczny gmach w Gdańsku, zlokalizowany przy Targu Węglowym. Wzniesiono go jako siedzibę bractwa łuczniczego i konfraterni miejskiej, wyróżnia się korzeniami późnogotyckimi i elementami stylu flamandzkiego w historycznej formie. Budynek pełnił zarówno praktyczne, jak i reprezentacyjne funkcje dla członków bractwa.

Historia

Budynek wystawiono w latach 1487–1494 na zlecenie Jana Glothaua jako siedzibę konfraterni patrycjatu Głównego Miasta. Przed powstaniem własnego dworu członkowie bractwa spotykali się w Dworze Artusa, a potem w osobnej siedzibie obok Złotej Bramy. Nowy dwór powstał z odniesieniami do form flamandzkich, typowych dla miejskiej zabudowy tamtego okresu.

W 1566 roku wieńczący kopułę budynku element ozdobiono figurą św. Jerzego walczącego ze smokiem. Pod koniec XVI wieku obiekt poddano przebudowie, podczas której między innymi powiększono ostrołukowe okna. Po rozwiązaniu bractwa w 1798 roku nieruchomość przeszła na własność miasta i zmieniła przeznaczenie.

Co mieściło się w budynku?

W przyziemiu znajdowała się strzelnica przeznaczona dla łuczników oraz pomieszczenia do przechowywania sprzętu łuczniczego. Na pierwszym piętrze umieszczono wielką salę zebrań służącą do obrad bractwa, obchodzenia ważnych uroczystości, biesiad oraz przedstawień teatralnych.

Przebudowy i stan po wojnie

Po przejściu budynku na własność miasta parter zaadaptowano na odwach, a piętro zajęła szkoła sztuk pięknych. Pod koniec XIX wieku przywrócono budynkowi pierwotny wygląd zewnętrzny. Podczas II wojny światowej dach budynku uległ zniszczeniu, a wnętrze uległo spaleniu; odbudowę przeprowadzono w latach 1950–1953.

Wieńcząca kopułę figura św. Jerzego ocalała dzięki ewakuacji i została umieszczona w budynku elektrowni wodnej w Bielkowie. Obecnie budynek mieści siedzibę Oddziału Wybrzeże Stowarzyszenia Architektów Polskich.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Kiedy i przez kogo wzniesiono Dwór Bractwa św. Jerzego?
Dwór wzniesiono w latach 1487–1494. Inwestorem był Jan Glothau, a budynek służył jako siedziba konfraterni patrycjatu Głównego Miasta.
Jakie funkcje pełniły poszczególne kondygnacje budynku?
W przyziemiu urządzono strzelnicę dla łuczników oraz magazyny sprzętu łuczniczego. Na pierwszym piętrze znajdowała się wielka sala zebrań używana do spotkań bractwa, uroczystości, biesiad i przedstawień teatralnych.
Czy figura św. Jerzego przetrwała zniszczenia wojenne?
Tak. Figura wieńcząca kopułę została ewakuowana z miasta i ustawiona w budynku elektrowni wodnej w Bielkowie.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Paulina Adamczyk

Nazywam się Paulina Adamczyk i w redakcji my3miasto.pl odpowiadam za dział Przewodnik. Opisuję miejsca warte odwiedzenia w Trójmieście i w okolicy — zabytki, muzea, szlaki, parki i punkty widokowe, razem z praktycznymi wskazówkami dla odwiedzających.

Czytaj również