Przedsiębiorcza (i nie tylko) Mama

25 Sie

Każdej pracującej mamie, która urodziła dziecko przysługuje 20 tygodni urlopu macierzyńskiego, z których 6 może wykorzystać jeszcze przed porodem. Gdy poród był mnogi to w zależności od liczby urodzonych dzieci urlop ten wydłuża się od 31 przy bliźniętach do 37 tygodni przy pięciorgu i więcej dzieciach. Pierwsze 14 tygodni zarezerwowanych jest wyłącznie dla mamy, pozostałe może wykorzystać tata, pod warunkiem, że objęty jest ubezpieczeniem chorobowym. Musi to jednak nastąpić bezpośrednio po terminie, w którym mama zrezygnowała z urlopu.

Jeśli dziecko wymaga opieki szpitalnej, a mama po porodzie wykorzystała co najmniej 8 tygodni zasiłku macierzyńskiego, może przerwać okres jego pobierania, a pozostałą część wykorzystać po wypisaniu dziecka. Ta zasada dotyczy też osób ubezpieczonych, które korzystają z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego oraz urlopu ojcowskiego.

Jeżeli lekarz stwierdzi potrzebę sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w tym okresie i wystawi odpowiednie zaświadczenie, to matka może uzyskać prawo do zasiłku opiekuńczego na ogólnych zasadach.

Gdy to matka wymaga opieki szpitalnej, a wykorzystała po porodzie 8 tygodni zasiłku macierzyńskiego, może przerwać jego pobieranie, jeżeli o zasiłek wystąpi ubezpieczony ojciec dziecka. Ma on prawo do części zasiłku macierzyńskiego za okres pobytu matki dziecka w szpitalu. Łączny wymiar zasiłku macierzyńskiego, który wykorzystają oboje, nie może przekroczyć wymiaru określonego przepisami kodeksu pracy, czyli odpowiednio 20, 31, 33, 35 albo 37 tygodni.

Za czas pobytu w szpitalu przysługuje prawo do wynagrodzenia za okres choroby lub zasiłku chorobowego.

Jeśli umrze matka dziecka, to jego ojciec lub inny członek najbliższej rodziny – gdy jest ubezpieczony – otrzyma zasiłek macierzyński na pozostały okres od dnia śmierci matki dziecka.

Po urlopie macierzyńskim rodzice mogą też skorzystać z 32 tygodni urlopu rodzicielskiego, którymi mogą dysponować miedzy sobą tak równocześnie, jak i na zmianę. Nie musi być on wykorzystany w pełnym wymiarze. Można go podzielić nawet na cztery części, z których żadna nie może być krótsza niż 8 tygodni i brać sukcesywnie aż do roku kalendarzowego, w którym dziecko skończy 6 lat. Przy ciążach mnogich są to 34 tygodnie, bez względu na liczbę dzieci urodzonych w czasie porodu.

Niezależnie od urlopów macierzyńskiego i rodzicielskiego, tacie przysługuje urlop ojcowski. Jego wymiar to 2 tygodnie, które można wykorzystać nie później niż do ukończenia przez dziecko 24 miesiąca życia. Ten urlop można pobrać jednorazowo albo w nie więcej niż 2 częściach, z których żadna nie może być krótsza niż tydzień. Ojciec dziecka może, ale nie musi skorzystać z tego urlopu.

Osoby, które korzystają z urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego i ojcowskiego oraz są objęte ubezpieczeniem chorobowym mają prawo do zasiłku macierzyńskiego. Zasiłek ten przysługuje więc także tym, którzy prowadzą działalność gospodarczą i tym, którzy z nimi współpracują. Warunkiem jest objęcie ubezpieczeniem chorobowym, które jest dla nich dobrowolne. Zasiłek macierzyński przysługuje niezależnie od tego, jak długo ma się ubezpieczenie chorobowe. Na przykład jeśli dziecko urodziło się dzień po tym, jak jego mama zgłosiła się do ubezpieczenia chorobowego to zasiłek macierzyński i tak będzie przysługiwał.

Płatnikiem zasiłku dla prowadzących działalność i tych, którzy z nimi współpracują jest ZUS.

Podstawę wymiaru zasiłku stanowi przeciętny miesięczny przychód ubezpieczonego za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających urlop. Przychodem ubezpieczonego jest kwota od której opłacana jest składka na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy wymiaru składek. Przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku uwzględniany jest przychód uzyskany za okres nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, z tytułu którego przysługuje zasiłek. Za okres taki uważa się także kolejne okresy podlegania ubezpieczeniu chorobowemu z tego samego tytułu, np. kolejne okresy prowadzenia działalności pozarolniczej.

To, w jakiej wysokości otrzymamy zasiłek zależy też od formy w której z niego skorzystamy. Możliwości jest kilka. Jeśli zdecydujemy się wykorzystać jedynie 20 tygodni urlopu macierzyńskiego otrzymamy całość. Jeżeli po tym czasie weźmiemy urlop rodzicielski, to przez 6 tygodni dostaniemy 100 proc. podstawy wymiaru, a później 60 proc. Gdy od razu zdecydujemy się na urlop macierzyński i rodzicielski to od początku do końca jego trwania, czyli przez 52 tygodnie, otrzymamy 80 proc. Na złożenie wniosku mamy 21 dni od urodzenia dziecka.

Dokumentami wymaganymi do wypłaty zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu macierzyńskiego są: zaświadczenie lekarskie o przewidywanej dacie porodu, gdy występujemy o zasiłek macierzyński za okres przed porodem, albo odpis skrócony aktu urodzenia dziecka lub jego kopia potwierdzona za zgodność z oryginałem w ZUS – w przypadku zasiłku za okres od dnia porodu.

Dokumentem do przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego z tytułu urodzenia dziecka podczas pobytu za granicą jest: zaświadczenie zagranicznego zakładu leczniczego lub lekarza określające przewidywaną datę porodu zawierające nazwę tegoż zakładu lub imię i nazwisko lekarza, opatrzone datą wystawienia i podpisem – za okres przed porodem, a w przypadku zasiłku od dnia porodu odpis skrócony aktu urodzenia dziecka lub jego kopia potwierdzona przez ZUS za zgodność z oryginałem albo zagraniczny akt urodzenia dziecka. Tłumaczenie tych dokumentów nie jest wymagane o ile wystawiono je w języku urzędowym i na terytorium państwa Unii Europejskiej, EFTA lub państwie, które zawarło z Polską umowę w zakresie zabezpieczenia społecznego.

W przypadku skrócenia okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego po skorzystaniu z niego przez okres co najmniej 14 tygodni po porodzie do przerwania wypłaty zasiłku potrzebne będą: oświadczenie ubezpieczonej, od kiedy ojciec dziecka będzie korzystał z uprawnień do zasiłku macierzyńskiego, a także jej pisemny wniosek zawierający datę, od której rezygnuje z pobierania zasiłku.

Ojciec dziecka, który występuje o zasiłek w przypadku skrócenia przez matkę dziecka jego pobierania, powinien przedłożyć odpis skrócony aktu urodzenia dziecka; może to być kopia tego dokumentu potwierdzona za zgodność z oryginałem przez ZUS oraz zaświadczenie płatnika zasiłku o okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego przez ubezpieczoną matkę dziecka, o okresie przysługującego jej zasiłku macierzyńskiego oraz o stawce procentowej, w jakiej zasiłek macierzyński przysługiwał ubezpieczonej matce dziecka, zawierające imię, nazwisko i numer PESEL ubezpieczonej matki dziecka albo serię i numer dokumentu stwierdzającego tożsamość.

Do przerwania wypłaty zasiłku macierzyńskiego przysługującego ubezpieczonej matce dziecka za okres jej pobytu w placówce leczniczej, po wykorzystaniu przez nią zasiłku macierzyńskiego w wymiarze co najmniej 8 tygodni po porodzie, wymagane jest: zaświadczenie o dacie przyjęcia ubezpieczonej matki dziecka do placówki leczniczej lub jego kopia potwierdzona ZUS za zgodność z oryginałem oraz jej oświadczenie, od kiedy ojciec dziecka albo inny członek najbliższej rodziny będzie korzystał z zasiłku.

Ojciec dziecka lub inny ubezpieczony członek najbliższej rodziny, który występuje o wypłatę zasiłku macierzyńskiego w razie śmierci matki dziecka lub porzucenia przez nią dziecka musi przedłożyć odpis skrócony aktu urodzenia dziecka lub jego potwierdzoną przez ZUS kopię, zaświadczenie płatnika zasiłku macierzyńskiego matki dziecka o okresie pobierania zasiłku, okresie przysługującego jej zasiłku macierzyńskiego oraz o stawce procentowej, w jakiej przysługiwał, zawierające imię, nazwisko i PESEL ubezpieczonej matki dziecka albo serię i numer dokumentu stwierdzającego tożsamość, jeżeli matka była osobą ubezpieczoną, oświadczenie o śmierci matki lub porzuceniu przez nią dziecka.

W każdym przypadku, gdy zasiłek macierzyński będzie wypłacany przez ZUS wymagane jest ponadto zaświadczenie płatnika składek wystawione na druku Z-3b – w przypadku ubezpieczonych prowadzących pozarolniczą działalność, ubezpieczonych współpracujących z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność. Zaświadczenie nie jest wymagane w przypadku nieprzerwanych okresów pobierania przez ubezpieczonego zasiłku macierzyńskiego. W przypadku gdy zasiłek macierzyński jest wypłacany przez ZUS, odpowiednie dokumenty niezbędne do ustalenia prawa i wypłaty tego zasiłku składane przez ubezpieczonego (w formie oświadczeń) oraz wystawiane przez lekarza mogą być złożone w formie papierowej lub w formie dokumentu elektronicznego uwierzytelnionego z wykorzystaniem kwalifikowanego certyfikatu lub profilu zaufanego ePUAP przekazanego na elektroniczną skrzynkę podawczą ZUS przez profil PUE ZUS.

Decyzje w sprawie zasiłku wydaje oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w terminie jednego miesiąca od dnia jej doręczenia. Odwołanie wnosi się na piśmie lub do protokołu.

Roszczenie o wypłatę zasiłku macierzyńskiego przedawnia się po upływie 6 miesięcy od ostatniego dnia okresu, za który zasiłek przysługuje. Jeżeli niezgłoszenie roszczenia o wypłatę zasiłku nastąpiło z przyczyn niezależnych od uprawnionego, termin 6 miesięcy liczy się od dnia, w którym przeszkoda ustała.

W przypadku, gdy niewypłacenie zasiłku w całości lub w części było następstwem błędu płatnika składek zobowiązanego do wypłaty zasiłku albo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, roszczenie o wypłatę zasiłku przedawnia się po upływie 3 lat.

Źródło: Informacja prasowa.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.