Muzeum Kargula i Pawlaka mieści się w Lubomierzu przy ulicy Wacława Kowalskiego 1, w zabytkowym budynku Domu Płócienników. Placówkę można zwiedzać codziennie w godzinach 10:00–16:00, a wśród eksponatów znajduje się słynny płot czy karabin z wylatującym zamkiem. W dalszej części artykułu poznasz historię muzeum, szczegółowe ceny biletów oraz dowiesz się, jakie jeszcze atrakcje czekają na turystów na miejscu.
Czym jest Muzeum Kargula i Pawlaka?
Muzeum Kargula i Pawlaka w Lubomierzu to placówka poświęcona kultowej trylogii Sylwestra Chęcińskiego: „Sami swoi”, „Nie ma mocnych” i „Kochaj albo rzuć”. Znajduje się tu wiele oryginalnych rekwizytów, które pojawiły się na ekranie. Zgromadzone pamiątki wiążą się jednak nie tylko z tą serią – obejmują również inne produkcje filmowe realizowane w mieście i okolicach.
Lubomierskie muzeum wyróżnia się autentycznym, niemal domowym klimatem. Same pomieszczenia mieszczą się na parterze najstarszej kamienicy w mieście, a oprowadzają po nich osoby zafascynowane dziejami polskiej kinematografii. Podczas wizyty można obejrzeć archiwalne zdjęcia z planu, pierwsze kopie filmów i wiele innych unikatowych materiałów.
Placówka powstała w 1995 roku z inicjatywy mieszkańców oraz przy wsparciu ówczesnego burmistrza Lubomierza, a jej zalążkiem była lokalna gazeta „Sami swoi” wydawana od 1992 roku.
Gdzie znajduje się muzeum?
Lokalizacja Muzeum Kargula i Pawlaka to samo serce Dolnego Śląska. Adres ul. Wacława Kowalskiego 1, 59-623 Lubomierz prowadzi na skraj lubomierskiego rynku, czyli Placu Wolności. To właśnie ten plac kilkakrotnie pojawił się w kadrach pierwszej części trylogii, a dziś można stanąć niemal dokładnie w tym samym miejscu, gdzie grali aktorzy.
Budynek muzeum to XVI-wieczny Dom Płócienników, niegdyś siedziba lokalnego cechu. Jego architektura przyciąga uwagę detalami charakterystycznymi dla okresu renesansu. Samo wnętrze, przystosowane do celów muzealnych, zachowało sporo oryginalnych elementów konstrukcyjnych.
Przed wejściem znajdują się figury głównych bohaterów – Władysława Kargula i Kazimierza Pawlaka – a także drogowskaz z odległościami do Hollywood i innych ważnych miast świata. Tuż obok rozciąga się tak zwany Zaułek filmowy, który nie jest formalnie częścią muzeum, ale stanowi dopełnienie ekspozycji.
Zaułek filmowy i tablice pamiątkowe
W Zaułku filmowym ustawiono tablice poświęcone ludziom kina związanym nie tylko z „Samymi swoimi”, lecz także z innymi produkcjami realizowanymi w Lubomierzu. Można tu odnaleźć informacje o twórcach i aktorach, którzy odwiedzali miasto przy okazji rozmaitych planów zdjęciowych.
Miejsce to zaprojektowano z myślą o widzach chcących poznać szerszy kontekst filmowej historii regionu. Spacer po zaułku pozwala połączyć wizytę w muzeum z kameralną wycieczką po zakątkach, które na co dzień pozostają w cieniu głównych atrakcji turystycznych.
Godziny otwarcia i ceny biletów
Godziny otwarcia muzeum są stałe i dotyczą również weekendów oraz dni świątecznych. Placówka przyjmuje gości codziennie w godzinach 10:00–16:00, a ostatnie wejście możliwe jest na dwadzieścia minut przed zamknięciem. Przed zaplanowaniem dłuższej trasy warto jednak upewnić się, czy w danym dniu nie obowiązuje wyjątkowe zamknięcie – takie sytuacje zdarzają się przy okazji lokalnych wydarzeń.
Aktualny cennik biletów przedstawiono w poniższej tabeli. Stawki są zróżnicowane, przy czym ulga dotyczy dzieci od siódmego roku życia, młodzieży do osiemnastego roku życia, rencistów oraz osób z orzeczoną niepełnosprawnością.
| Rodzaj biletu | Cena | Przysługuje |
| Normalny | 25,00 zł | Dorośli |
| Ulgowy | 20,00 zł | Dzieci 7–18 lat, renciści, osoby z niepełnosprawnością |
Kontakt z placówką jest możliwy telefonicznie pod numerem +48 75 735 28 72 lub przez adres e-mail: [email protected]. W budynku działa także punkt informacji turystycznej, gdzie można uzyskać więcej danych o atrakcjach Lubomierza i okolic.
Jakie eksponaty znajdują się w muzeum?
W Muzeum Kargula i Pawlaka zgromadzono przede wszystkim rekwizyty wykorzystane bezpośrednio na planie zdjęciowym. Zbiory uzupełniają plakaty, fotografie i dokumenty produkcyjne, które pozwalają prześledzić kulisy powstawania komedii od lat 60. aż po trzecią część trylogii.
Do szczególnie rozpoznawalnych przedmiotów należą: fragment płotu dzielącego posesje zwaśnionych sąsiadów, karabin, z którego „zamek wylata”, a także granat przytwierdzany do świątecznego ubrania. W gablotach leżą także oryginalne szpule z taśmą filmową i dokumenty związane z obsadą.
W zbiorach znajduje się umowa z Józefem Jakubowskim, dublerem odtwórcy roli Kargula – Władysława Hańczy, a także pierwsza kopia „Samych swoich” użyta podczas prapremiery w 1967 roku.
Słynny płot
Fragment płotu to jeden z symboli trylogii. Przy nim Władysław Kargul i Kazimierz Pawlak toczyli swoje najbardziej pamiętne słowne potyczki. Dziś ten niewielki kawałek filmowej historii znajduje się na wyciągnięcie ręki i wzbudza uśmiech zarówno u dorosłych, jak i u młodszych widzów.
Karabin i granat
Karabin z „wylatającym zamkiem” oraz granat do świątecznego ubrania natychmiast przywołują sceny z pierwszej części trylogii. Rekwizyty te zachowały się w stanie bliskim oryginalnemu i stanowią ilustrację ówczesnej pomysłowości twórców, którzy za pomocą prostych środków budowali humor sytuacyjny.
Archiwalne zdjęcia i dokumenty
Na zwiedzających czekają też czarno-białe i kolorowe fotografie z planu zdjęciowego. Pokazują one aktorów w trakcie przygotowań do scen, a także pracę ekipy filmowej na Dolnym Śląsku. Obok fotografii uporządkowano umowy, listy obsady i notatki produkcyjne, które przybliżają realia kręcenia polskich komedii w latach 60. i 70.
Wydzieloną część stanowią szpule z taśmą – w tym kopia filmu wykorzystana podczas pierwszej publicznej projekcji. Wszystkie te materiały opowiadają historię powstawania dzieła, które na trwałe zapisało się w polskiej kulturze.
Jakie wrażenia towarzyszą zwiedzaniu?
Budynek o bogatej historii, bliskość rynku, na którym toczyła się część akcji, oraz obecność oryginalnych rekwizytów tworzą specyficzną atmosferę. Zwiedzanie ma charakter kameralny, a osoby opiekujące się ekspozycją chętnie dzielą się anegdotami i mniej znanymi faktami z planu.
Dla wielu gości sentymentalna podróż do świata Kargula i Pawlaka zaczyna się już przy wejściu – od spotkania z figurami bohaterów. To miejsce, gdzie można nie tylko chwilę powspominać, ale też odkryć, jak niewielkie dolnośląskie miasteczko na kilka dekad wrosło w krajobraz polskiego kina.
Miniaturowe kino, które odtwarza wybrane sceny komedii, cieszy się zainteresowaniem osób w każdym wieku. Zwłaszcza fragmenty kręcone na lubomierskim rynku ogląda się tutaj z zupełnie nowej perspektywy – wystarczy po seansie wyjść na zewnątrz, by spojrzeć na Plac Wolności okiem reżysera.
Muzeum a inne atrakcje Lubomierza
Placówkę prowadzi Ośrodek Kultury i Sportu w Lubomierzu, a w jej rozwój aktywnie angażuje się Stowarzyszenie Miłośników Filmów Komediowych „Sami Swoi”. Dzięki temu muzeum stale uzupełnia swoje zbiory i uczestniczy w lokalnych wydarzeniach kulturalnych.
Lubomierz ma do zaoferowania również inne interesujące punkty. Sam rynek z XVI-wieczną zabudową zachęca do spacerów, a w budynku muzeum mieści się punkt informacji turystycznej – można tu pozyskać mapy czy dane o noclegach w regionie. Wycieczkę łatwo także połączyć ze zwiedzaniem nieodległych atrakcji Dolnego Śląska, na przykład tras prowadzących do Karkonoszy czy Zamku Czocha.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Gdzie dokładnie znajduje się Muzeum Kargula i Pawlaka?
Muzeum mieści się w Lubomierzu przy ul. Wacława Kowalskiego 1, tuż przy Placu Wolności, na skraju rynku miasta.
Jakie są godziny otwarcia placówki?
Muzeum jest czynne codziennie od 10:00 do 16:00, a ostatnie wejście przewidziano na 20 minut przed zamknięciem.
Ile kosztuje bilet wstępu i kto może skorzystać z ulgi?
Bilet normalny kosztuje 25 zł, ulgowy 20 zł; zniżki przysługują dzieciom od 7. roku życia, młodzieży do 18 lat, rencistom oraz osobom z orzeczoną niepełnosprawnością.
Jakiego rodzaju eksponaty można zobaczyć w muzeum?
Ekspozycja obejmuje rekwizyty z planu trylogii, takie jak fragment słynnego płotu, karabin z „wylatującym zamkiem”, granat oraz plakaty, fotografie i dokumenty produkcyjne.
Co wyróżnia atmosferę zwiedzania tego muzeum?
Zwiedzanie ma kameralny, prawie domowy charakter, a przewodnicy chętnie dzielą się anegdotami i mniej znanymi faktami z planu filmowego.
Czy przed budynkiem znajdują się dodatkowe atrakcje związane z filmem?
Tak — przed wejściem stoją figury bohaterów oraz drogowskaz, a obok rozciąga się Zaułek filmowy z tablicami pamiątkowymi poświęconymi ludziom kina.
Jak można skontaktować się z muzeum lub uzyskać więcej informacji turystycznych?
Kontakt możliwy jest telefonicznie pod numerem +48 75 735 28 72 lub mailowo na [email protected]; w budynku działa też punkt informacji turystycznej.