Rio de Janeiro Jezus – historia, wysokość, zwiedzanie

Statua Chrystusa Zbawiciela w Rio de Janeiro to monument o całkowitej wysokości 38 metrów, stojący na 8-metrowym cokole na szczycie granitowej góry Corcovado. Jego imponująca, 28-metrowa rozpiętość ramion jest symbolem rozpoznawalnym na całym świecie. W dalszej części artykułu znajdziesz szczegółowe informacje o historii, wymiarach i wszystkich ważnych aspektach związanych ze zwiedzaniem tego wyjątkowego obiektu.

Historia i okoliczności powstania monumentu

Idea wzniesienia ogromnego posągu religijnego na Corcovado pojawiła się już w 1859 roku. Zaproponował ją ksiądz Pedro Maria Boss, jednak ówczesna regentka Brazylii, księżniczka Izabela, nie poparła tego zamysłu. Mimo braku aprobaty koncepcja przetrwała i powróciła po ponad sześćdziesięciu latach, gdy zbliżała się setna rocznica odzyskania niepodległości przez kraj.

W roku 1921 archidiecezja Rio de Janeiro postanowiła uczcić ten jubileusz budową monumentu, który byłby zarówno wyrazem wiary, jak i symbolem jedności narodowej. Zorganizowano ogólnokrajową zbiórkę funduszy w kościołach. Spośród kilku rozważanych wizji – jak gigantyczny krzyż czy postać Boga z kulą ziemską – największe uznanie zyskał pomysł Hektora da Silvy. Jego koncepcja przedstawiała postać Chrystusa z szeroko rozpostartymi ramionami, które zdawały się obejmować miasto i witać gości przypływających od strony morza.

Głównym projektantem odpowiedzialnym za całość był brazylijski inżynier i architekt Heitor da Silva Costa. Opracował on szczegółową koncepcję techniczną monumentu. Artystyczną wizję nadał rzeźbie Paul Landowski, francuski artysta polskiego pochodzenia, znany również jako Paul Maximilien Lewandowski. Z kolei za wyrzeźbienie twarzy posągu odpowiadał rumuński rzeźbiarz Gheorghe Leonida, a jego kluczowy wkład w powstanie głowy potwierdzono szczegółowymi badaniami historycznymi pod koniec XX wieku. Techniczne detale żelbetowej konstrukcji dopracował wybitny inżynier Albert Caquot.

Proces budowy i użyte materiały

Sama budowa, trwająca od 1926 roku, była dużym wyzwaniem logistycznym. Transport materiałów na stromy, porośnięty gęstą roślinnością szczyt rozwiązało wykorzystanie istniejącej już wówczas linii kolejowej. To właśnie tą trasą, która pierwotnie woziła turystów, przewożono zarówno ekipy robotników, jak i setki ton elementów konstrukcyjnych.

Podstawę całego monumentu stanowi wytrzymały żelbeton, który tworzy szkielet zdolny udźwignąć ogromny ciężar. Aby zabezpieczyć konstrukcję przed destrukcyjnym wpływem tropikalnego klimatu, zewnętrzną warstwę wyłożono mozaiką z tysięcy drobnych, trójkątnych płytek ze steatytu. Na ten konkretny kamień, nazywany talkoholem, zdecydowano się ze względu na jego wysoką odporność na erozję i subtelne, jasne wykończenie, które nadaje monumentowi elegancki wygląd.

Co istotne, płytki te zostały wytworzone i ręcznie ozdobione przez kobiety z Rio de Janeiro, co bezpośrednio włączyło lokalną społeczność w proces tworzenia symbolu miasta. Poszczególne fragmenty rzeźby, od głowy po rozpostarte ramiona, były najpierw precyzyjnie projektowane w mniejszych częściach, by następnie zostać zmontowane na szczycie góry.

Uroczyste odsłonięcie i późniejsze wydarzenia

Kulminacyjny moment nastąpił 12 października 1931 roku. Monument został uroczyście odsłonięty. Aby podkreślić rangę wydarzenia, reflektory iluminujące posąg zostały zdalnie włączone z odległej Genui przez Guglielmo Marconiego, włoskiego wynalazcę i pioniera telegrafii bezprzewodowej, który przebywał wówczas na swoim jachcie lub w Rzymie. Był to niezwykły pokaz możliwości technologicznych tamtej epoki.

Pierwszego zdalnego włączenia oświetlenia monumentu 12 października 1931 roku dokonał Guglielmo Marconi, pionier w dziedzinie komunikacji radiowej.

Uroczystość związana z iluminacją była powtarzana przy ważnych okazjach. Podczas instalacji nowego systemu świateł, włączenia dokonał papież Paweł VI. Następnie, dla uczczenia 50. rocznicy budowy, 12 października 1981 roku oświetlenie uruchomił przebywający z pielgrzymką papież Jan Paweł II. Wcześniej, bo w 1980 roku, przed jego wizytą, figurę poddano gruntownemu oczyszczeniu.

Imponująca skala i dokładne wymiary

Wymiary monumentu robią wrażenie i są często przytaczane. Figura mierzy 30 metrów wysokości i jest osadzona na 8-metrowym cokole, co razem daje całkowitą wysokość 38 metrów. Odległość między końcami palców rozpostartych ramion wynosi 28 metrów, a sama głowa ma 3,5 metra wysokości. Monumentalna konstrukcja waży około 1145 ton.

Poszczególne elementy są również imponująco ciężkie – masa samej głowy to około 35 ton, a każda z dłoni waży blisko 9 ton. Usytuowanie na szczycie góry Corcovado na wysokości 710 metrów nad poziomem morza sprawia, że sylwetka posągu jest doskonale widoczna z niemal każdego zakątka Rio de Janeiro, dominując nad panoramą miasta.

Wewnętrzna konstrukcja monumentu

Wbrew pozorom, wnętrze statui nie jest jednolitą bryłą. W środku znajduje się pustka, wewnątrz której biegnie wąska klatka schodowa. Prowadzi ona aż do głowy i ramion posągu, a na co dzień jest wykorzystywana niemal wyłącznie przez ekipy techniczne i konserwatorskie. Taki dostęp jest niezbędny podczas regularnych przeglądów, napraw i coraz bardziej zaawansowanych prac renowacyjnych na tej olbrzymiej konstrukcji.

Status najwyższego pomnika Chrystusa na przestrzeni lat

Od momentu ukończenia w 1931 roku statua w Rio de Janeiro dzierżyła tytuł najwyższej figury Chrystusa na świecie przez ponad siedem dekad. Jego dominacja w tym zakresie zakończyła się dopiero na początku XXI wieku, gdy na różnych kontynentach zaczęły powstawać jeszcze wyższe monumenty. Mimo że obiekt nie jest już światowym rekordzistą wysokości, wciąż pozostaje najbardziej rozpoznawalnym i jednym z najbardziej imponujących pod względem proporcji oraz spektakularnej lokalizacji.

Współczesne monumenty przewyższające rozmiarem

Od czasu utraty pierwszeństwa w rankingu wysokości, w różnych krajach ukończono budowę kilku większych posągów. Poniższa tabela przedstawia porównanie najważniejszych z nich pod kątem całkowitej wysokości i roku ukończenia.

W Polsce znajduje się obecnie najwyższa figura tego typu na świecie – pomnik Chrystusa Króla w Świebodzinie. Jego całkowita wysokość to 52 metry, z czego 33 metry przypada na figurę, symbolicznie odnoszącą się do wieku Jezusa, a na głowie osadzono dodatkową, 3-metrową koronę. Całość dopełnia 16-metrowa podstawa w formie kopuły.

Cristo Protetor w Encantado

Co ciekawe, nowszy brazylijski pomnik w Encantado, nazwany Cristo Protetor, przewyższa swoje słynne pierwowzory. Ukończony w 2022 roku, cechuje się całkowitą wysokością 43,5 metra, gdzie 37,5 metra to sama figura. W jego wnętrzu zaprojektowano windę, którą zwiedzający mogą dotrzeć do punktu widokowego umieszczonego na wysokości serca posągu.

Cristo de la Concordia w Cochabamba

Boliwijski monument, wzniesiony na wzgórzu San Pedro, ma 40,44 metra wysokości całkowitej. Sama figura mierzy 34,2 metra. Jego wymiary zostały celowo tak dobrane, by w momencie ukończenia w 1994 roku symbolicznie przewyższyć monument w Rio de Janeiro, podkreślając tym samym ambicje tego andyjskiego miasta.

Status „nowego cudu świata” i kwestia wyróżnienia

7 lipca 2007 roku statua została ogłoszona jednym z siedmiu nowych cudów świata w wyniku globalnego plebiscytu. Wydarzenie to znacząco umocniło jego pozycję jako ikony turystycznej, choć wzbudziło również kontrowersje. UNESCO, będąca główną organizacją stojącą na straży światowego dziedzictwa, jednoznacznie zdystansowała się od tego komercyjnego projektu.

UNESCO wyraźnie odcięło się od listy siedmiu nowych cudów świata, nazywając ją prywatną inicjatywą niemającą wpływu na ochronę wybranych obiektów.

Organizacja ta podkreśliła, że wybór był wynikiem akcji marketingowej, a nie merytorycznej oceny wartości kulturowej. Krytykowano także sam proces głosowania, w którym niektóre kraje w ramach narodowej dumy mobilizowały masowo swoich obywateli, by oddali głos na lokalną propozycję, zaburzając tym samym globalny obiektywizm zestawienia.

Jak dotrzeć na szczyt góry Corcovado?

Podstawą jest dostanie się do stacji kolejki szynowej Trem do Corcovado, co można zrobić taksówką lub autobusem komunikacji miejskiej. Sama przejażdżka tym zabytkowym pociągiem, którego historia sięga inauguracji przez cesarza Dom Pedro II w 1884 roku, jest atrakcją samą w sobie. Trasa wiedzie przez największy na świecie miejski las deszczowy Tijuca, a pociąg kursuje regularnie, pokonując trasę w około 20 minut.

Podróżnym, którzy wysiądą na stacji końcowej, pozostają do pokonania trzy opcje dostania się do punktu widokowego u stóp monumentu. Można skorzystać z nowoczesnej windy, wjechać schodami ruchomymi lub zdecydować się na tradycyjne schody o 222 stopniach. Bezpośrednio na miejscu można zakupić bilety wstępu, co jest szczególnie wygodne dla osób, które dotarły tam autokarem lub pieszo szlakiem przez park Tijuca.

Bilety na przejazd pociągiem, które zazwyczaj mają już wliczony wstęp na teren pomnika, warto rezerwować online z wyprzedzeniem. Pozwala to zaoszczędzić czas, szczególnie w szczycie sezonu turystycznego, gdy przed kasami tworzą się bardzo długie kolejki. Ze względu na zmienną pogodę w regionie, przed wizytą warto sprawdzić aktualne zachmurzenie, ponieważ w pochmurne dni rozległa panorama miasta może być niestety całkowicie niewidoczna.