Sopot Match Race

20 Sie

W dniach 22–25 sierpnia odbędzie się kolejna edycja regat Sopot Match Race – święta wiatru i wody, które od 15 lat przyciąga do Sopotu światowej klasy załogi żeglarskie. Regaty zaliczane do Pucharu Świata, odpowiednika samochodowej Formuły 1, to nie tylko cztery intensywne dni zmagań w formule jacht vs jacht, ale także miejsce spotkań ludzi biznesu, kultury, sztuki i sportu.

Od 15 lat regaty umacniają swoją pozycję jako jedne z najważniejszych, a także najbardziej prestiżowych w światowym match racingu. Sopockie regaty meczowe charakteryzują się nie tylko przejrzystymi zasadami rywalizacji, ale również niebywałą widowiskowością rozgrywek.

Spektakularne zmagania będzie można obserwować zarówno z wody, na jednostkach pływających wokół terenu rozgrywek, jak i ze stacji lądowych, na molo.

World Match Racing Tour – Energa Sopot Match Race || 2015-07-31, Sopot, Poland || © Copyright 2015 || Robert Hajduk – WMRT || All Rights Reserved ||

 

FORMUŁA REGAT MECZOWYCH

Match-racing, to najbardziej widowiskowa forma rywalizacji jachtów pod żaglami. Żeglarstwo w tej postaci jest zdecydowanie bardziej interesujące dla widzów i kibiców, niż regaty flotowe i świetnie nadaje na potrzeby mediów. W jednym wyścigu rywalizują ze sobą tylko dwa jachty na krótkiej, prostej trasie. Ustawia się ją zawsze blisko brzegu w miejscach, gdzie można zapewnić odpowiednią ilość miejsc dla publiczności. Jachty, które organizator zawsze dostarcza identyczne dla każdej załogi, żeglują cały czas blisko siebie, a cała akcja rozgrywa się na oczach widzów. Załoga atakująca próbuje wyprzedzić jacht prowadzący, który oczywiście się przed tym zacięcie broni. Proste zasady tej rywalizacji powodują, że nawet osoby nie rozumiejące zawiłości żeglarstwa szybko zorientują się, kto prowadzi, dokąd jachty płyną i ile zostało im jeszcze do mety. W przeciwieństwie do regat flotowych, w match-racingu rywalizacja zaczyna się jeszcze przed startem. Dokładnie na 4 minuty przed sygnałem rozpoczęcia wyścigu, oba jachty rozpoczynają walkę o jak najlepszy start. Po wpłynięciu w obszar przedstartowy załogi dają z siebie wszystko, by ustawić swój jacht w jak najlepszej pozycji do startu, przeszkodzić jednocześnie przeciwnikowi, a nawet zmusić go do złamania któregoś z przepisów regatowych. Jachty wykonują na tym etapie meczu mnóstwo manewrów, kółek i uników, a przy każdym z nich mogą popełnić błąd, co dodatkowo zwiększa atrakcyjność rywalizacji. Regaty meczowe kończą się wielkim finałem. Żeby jednak dostać się do finału, trzeba pokonać rywali w eliminacjach. Zazwyczaj w pierwszej kolejności rozgrywana jest runda każdy z każdym (czasem dwukrotnie). Po niej następują ćwierćfinały, półfinały i wreszcie finał. W match-racingu każda z załóg żegluje na identycznym jachcie. Wyklucza się w ten sposób różnice sprzętowe, a wynik zależy tylko od umiejętności. Dodatkowo, jachty na każda kolejną rundę są losowane, by wykluczyć pretensje żeglarzy o ewentualne podstawienie gorszej jednostki. Tak też będzie podczas regat w Sopocie – załogi będą żeglować na przepięknych choć bardzo trudnych technicznie (na szczęście tylko dla załóg…) Diamantach 3000, których załogę stanowi 5 żeglarzy.

Sopot Match Race 2017 || 2017-08-02, Sopot, , Poland || © Copyright 2017 || Robert Hajduk – ShutterSail.com || All Rights Reserved ||

Regaty meczowe takie jak choćby Sopot Match Race, to kwintesencja współczesnego jachtingu regatowego. Interesujące, dynamiczne i medialne widowisko sportowe z udziałem gwiazd światowego formatu. Dla wielu z nich udział w regatach przy sopockim molo jest jednym z etapów w drodze do Pucharu Ameryki, wędrówce w poszukiwaniu żeglarskiego świętego Graala.

Formuła regat meczowych (match racing) jest ściśle związana z historią regat o Puchar Ameryki. 22 sierpnia 1851 roku amerykański szkuner „America” wygrał wyścig dookoła wyspy Wight. Komandor John Cox odebrał z rąk Brytyjskiej Królowej Wiktorii wspaniały srebrny dzbanek wart 100 gwinei. W następnych latach walka o America’s Cup odbywała się jako seria pojedynków jachtów obrońców i pretendentów. Po 167 latach nadal obowiązuje ta zasada, a match racing stał się jedną z najpopularniejszych i najbardziej widowiskowych formuł rozgrywania zawodów żeglarskich. Dziś regaty meczowe rozgrywane są we wszystkich krajach świata.
Ranking sterników prowadzony przez World Sailing obejmuje listę ponad tysiąca nazwisk. Miejsce w rankingu jest niezwykle ważne, gdy zawodnicy zgłaszają się do poszczególnych imprez. Im wyższa pozycja, tym łatwiej zdobyć zaproszenie na regaty. W zależności od rankingu sterników, sumy nagród i zainteresowania mediów, zawody mają stopień (Grade) 1, 2, 3, 4 lub 5. Najwyżej punktowane są regaty Grade 1, w tym także kilkakrotnie był Sopot Match Race.
Polacy odnosili i odnoszą sukcesy w regatach meczowych. Pierwszym było zdobycie srebrnego medalu team – Karol Jabłoński, Dominik Życki, Grzegorz Baranowski i Kuba Schneider na mistrzostwach Europy w Port Vendre we Francji. W 2001 roku Karol Jabłoński i MK Cafe Sailing Team w składzie: Jacek Wysocki, Grzegorz Baranowski i Piotr Przybylski zdobyli w Sztokholmie tytuł mistrzów świata. Później były jeszcze kolejne medale oraz wygrane w najwyżej punktowanych regatach. Przez wiele miesięcy Karol Jabłoński był liderem światowego rankingu.
ZASADY MATCH RACINGU

Żeglarskie regaty meczowe, czyli popularnie match-racing, to najbardziej widowiskowa forma rywalizacji jachtów pod żaglami. Żeglarstwo w tej postaci jest zdecydowanie bardziej interesujące dla widzów i kibiców, niż regaty flotowe i świetnie nadaje na potrzeby mediów. Ponadto, to właśnie w match-racingu od lat wyłania się najlepszych sterników żeglarskich na świecie. Na czym więc ten cały „match race” polega i jak go najlepiej oglądać?
W match racingu w jednym wyścigu rywalizują ze sobą tylko dwa jachty na krótkiej, prostej trasie. Trasę regatową ustawia się zawsze blisko brzegu w miejscach, gdzie można zapewnić odpowiednią ilość miejsc dla publiczności. Jachty, które organizator zawsze dostarcza identyczne dla każdej załogi, żeglują cały czas blisko siebie, a cała „akcja” rozgrywa się na oczach widzów i kibiców. Załoga atakująca bez przerwy próbuje wyprzedzić jacht prowadzący, który oczywiście się przed tym zacięcie broni, a ta żeglarska „walka” trwa aż do mety. Dość proste zasady ogólne tej dyscypliny powodują, że nawet osoby nie orientujące się w zawiłościach żeglarstwa szybko zorientują się, kto prowadzi, dokąd jachty płyną i ile zostało im jeszcze do mety.

Sopot Match Race 2017 || 2017-08-02, Sopot, , Poland || © Copyright 2017 || Robert Hajduk – ShutterSail.com || All Rights Reserved ||

Początek jeszcze przed startem
W przeciwieństwie do regat flotowych, w match-racingu rywalizacja zaczyna się jeszcze przed startem. Dokładnie na 4 minuty przed sygnałem rozpoczęcia wyścigu, oba jachty rozpoczynają walkę o jak najlepszy start. Polega to na tym, że jachty, ustawione wcześniej po jednej z dwu stron linii startu (patrz rysunek), wpływają w obszar przedstartowy, przy czym łódź z żółtą flagą na rufie żegluje na prawym, uprzywilejowanym halsie, druga, „niebieska”, na podporządkowanym, lewym halsie. Jachty muszą przeciąć linię startu od strony nawietrznej (a więc z wiatrem), i mają na to 2 minuty. W praktyce trzeba to uczynić jak najszybciej, bo sprytny przeciwnik może uniemożliwić wykonanie tego obowiązkowego manewru. Po wpłynięciu w obszar przedstartowy załogi na jachtach dają z siebie wszystko, by ustawić swój jacht w jak najlepszej pozycji do startu, przeszkodzić jednocześnie przeciwnikowi, a nawet zmusić go do złamania któregoś z przepisów regatowych. Jachty wykonują na tym etapie meczu mnóstwo manewrów, kółek i uników, a przy każdym z nich mogą popełnić błąd, co dodatkowo zwiększa atrakcyjność wyścigu.

Krótka trasa, agresywna walka
Wreszcie, po sygnale startu jachty rozpoczynają żeglugę po krótkiej, prostej trasie typu „pod wiatr i z wiatrem”, przy odległości między bojami zwrotnymi od 200 – 500 m, w zależności od siły wiatru. Zwykle mają do pokonania dwa okrążenia, po których kursem z wiatrem wpływają na metę. Na trasie walka najczęściej jest bardzo zacięta i trwa do samej mety. Czas ukończenia wyścigu nie ma znaczenia, a liczy się tylko to, żeby znaleźć się na mecie przed rywalem. Czasami dochodzi w związku z tym do kuriozalnych pozornie sytuacji, w których jachty „wywożą się” daleko poza obszar trasy, żeglując w zupełnie odwrotnym kierunku, niż wynikałoby to z ustawienia trasy. Wszystko po to, żeby zablokować przeciwnika, zasłonić mu wiatr, zmusić do popełnienia błędu i na mecie zdobyć ten jeden, cenny punkt przynależny za minięcie linii mety przed rywalem. Jachty wracają więc później na trasę, ponieważ muszą ukończyć wyścig. Ale po tak dziwnym manewrze kolejność na trasie może ulec zmianie…

Wszystko przepisowo
Żeglarska walka przebiega w zgodzie z Międzynarodowymi Przepisami Żeglarstwa. Rywalizację na wodzie już od walki przedstartowej obserwują arbitrzy, podążający za rywalizującymi jachtami na małych motorówkach i podejmujący natychmiastowe decyzję w spornych sytuacjach. Jeśli według którejś z załóg dojdzie do złamania któregoś z przepisów, podnosi ona flagę protestową – w żółto czerwone, ukośne paski. Arbitrzy sygnalizują karę flagą jednego z dwu kolorów, żółtą bądź niebieską. Tymi samymi kolorami oznaczone są na rufie rywalizujące jachty. Kolor wystawionej flagi (lub przedmiotu) jednoznacznie wskazuje więc, który z jachtów dostał karę. Flaga zielono-biała pokazana przez arbitrów oznacza, że nikt nie złamał przepisów. Karą jest wykręcenie w miejscu jednego pełnego obrotu, co przekłada się automatycznie na stratę dystansu do rywala. W kursie na wiatr jest to zwrot przez rufę, a w kursie z wiatrem jest to zwrot przez sztag. To zachęca załogi do prób wymuszania błędów na przeciwniku, dzięki czemu ciekawych (często kolizyjnych) sytuacji nie brakuje.

Systemy rozgrywania
Regaty meczowe kończą się wielkim finałem. Żeby jednak dostać się do finału, trzeba pokonać rywali w eliminacjach. Zazwyczaj więc regaty meczowe rozgrywane są w taki sposób, że w pierwszej kolejności rozgrywana jest runda każdy z każdym (czasem dwukrotnie). Po niej następują ćwierćfinały, półfinały i wreszcie finały. Reguły przechodzenia do kolejnych etapów podawane są w instrukcji żeglugi, dostarczanej zawodnikom przed rozpoczęciem regat. Może się zdarzyć, że któryś z etapów zostanie pominięty np. ze względu na niesprzyjające warunki pogodowe (brak wiatru)

Choć match-racing to z założenia pojedynek dwóch jachtów, zdarza się, że na trasie regatowej żeglują dwie lub nawet trzy pary rywalizujących załóg. To na pewno utrudnia rozpoznanie tych par – nie zawsze wiadomo, kto z kim walczy na trasie. Wynika to z faktu, że w regatach meczowych startuje kilka lub kilkanaście załóg, a czas rozgrywania regat jest ograniczony. Etap eliminacji a także ćwierćfinały i półfinały musi więc rozgrywać jednocześnie kilka załóg. Dąży się jednak do tego, by w finale na trasie pojawiła się tylko jedna, najlepsza para z załóg wyłonionych po eliminacjach.

World Match Racing Tour – Energa Sopot Match Race || 2015-07-31, Sopot, Poland || © Copyright 2015 || Robert Hajduk – WMRT || All Rights Reserved ||

Jachty jak krople wody
W match-racingu każda z załóg żegluje na identycznym jachcie. Wyklucza się w ten sposób różnice sprzętowe, a wynik zależy tylko od umiejętności. Dodatkowo, jachty na każda kolejną rundę są losowane, by wykluczyć pretensje żeglarzy o ewentualne podstawienie gorszej jednostki. Tak też będzie podczas regat w Sopocie – załogi będą żeglować na przepięknych choć bardzo trudnych technicznie (na szczęście tylko dla załóg…) Diamantach 3000, których załogę stanowi 5 żeglarzy.

Organizatorem regat Sopot Match Race 2018 jest grupa Module Plan: www.moduleplan.com
Oficjalna strona regat Sopot Match Race 2018: www.sopotmatchrace.com.

Fot.: Robert Hajduk.

Źródło: Materiały prasowe.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.