Gdańsk. Biografia miasta

25 Lip

Instytut Kultury Miejskiej wydaje książkę „Gdańsk. Biografia miasta” Petera Olivera Loewa w przekładzie Justyny Górny. Autor, opierając się na najnowszych badaniach, barwnie i z wyczuciem pisze o ponadtysiącletnich dziejach miasta – zarówno o wielkiej polityce, jak i życiu codziennym, o sprawach gospodarczych i o kulturze. Książka dotychczas wydana była wyłącznie w niemieckiej wersji językowej.

Burzliwa biografia dumnego miasta

Dumne miasto hanzeatyckie, główny ośrodek handu bałtyckiego, scena wybuchu drugiej wojny światowej, miasto „Blaszanego bębenka” i Solidarności. Fascynująca historia Gdańska toczy się między Polską a Niemcami, jest zmienna i zaskakująca.

– Gdańsk to miasto wyjątkowe. Miasto – symbol, miasto – państwo, miasto wielu narodów. Różni ludzie, różne władze i koniunktury przyszły, przeszły i minęły, natomiast jego kolory zostały. Bardzo mi miło, że moja książka o tym pięknym i zarazem trudnym kawałku ziemi, o jego bogatej historii i barwnych historiach, mogła się ukazać po polsku. Mam nadzieję, że wiedza o przeszłości Gdańska ożywia debatę o jego wizjach i przyszłości – mówi Peter Olivier Loew.

Książka prowadzi czytelnika przez historię Gdańska, wciąga w środek historycznych wydarzeń, ciekawie i zrozumiale opisuje dzieje ponadtysiącletniego miasta. Zaczyna się od „Gyddanzyc” – tak nazwano miasto w pierwszej wzmiance historycznej z życiorysu św. Wojciecha, który w 997r.  przejechał przez Gdańsk. Dalej pisarz zabiera nas w podróż w czasie, przez złote (lecz również naznaczone wojnami krzyżackimi) czasy średniowiecza, późniejszy schyłek i ponowny rozwój miasta, aż do momentu, gdy zostało Wolnym Miastem, po II Wojnę Światową i historię „Solidarności”.

Opowieść o źródłach gdańskiej tożsamości

„Gdańsk. Biografia Miasta” różni się od wcześniej opublikowanej książki Loewa. O ile wydana przez Słowo/Obraz Terytoria w 2012 r. publikacja „Gdańsk i jego przeszłość” jest książką o kulturze historycznej w XIX i XX w., o roli Gdańska w polsko-niemieckim dyskursie historycznym, politycznym i mentalnym, o tyle „Gdańsk. Biografia miasta” to opis całych dziejów Gdańska w oparciu o najnowsze badania polskich i niemieckich historyków, próba całościowego spojrzenia na fenomen Gdańska, na to co kształtowało tożsamość miasta” – mówi Aleksandra Szymańska – Dyrektor IKM.

gdansk_biografia_miasta_okladka-1

Dlaczego Gdańsk? – fragment książki

„Czegóż to nie zaznał Gdańsk, miasto o historii dłuższej niż milenium: kilkakrotne zniszczenie i odbudowę, wiele chwalebnych wzlotów i bolesnych upadków. Często gościł na ustach wszystkich, by później zostać całkowicie zapomniany, był centrum usytuowanym na uboczu, w miejscu, gdzie Wisła wpada do Bałtyku.

Od wielu pokoleń gdańszczanie zastanawiają się, dlaczego dzieje ich miasta są tak niezwykłe. Czy stało się tak dzięki Wiśle i morzu, które dostarczały mu nie tylko coraz to nowych towarów, ale również coraz to nowych idei? Idei sprawiających, że lokalna historia nigdy nie zastygła w bezruchu, lecz uległa fluktuacjom i pozostawała czuła na to, co niepokojąco nowe, czerpiąc pewność siebie z konfrontacji z obcością. A może wszystko to było dziełem przypadku? Solidarność i Wolne Miasto, bogactwo i Westerplatte – wszystko zaledwie kaprysem historii?

Jedno jest pewne: Gdańsk to miejsce szczególne, miasto o niepowtarzalnej biografii. W jego dziejach nie brak przełomów, ostrych cezur. Ileż razy było niszczone, oblegane, zdobywane, anektowane. Jakże często zmieniały się ramy gospodarczej egzystencji lokalnej społeczności […].

A zatem dlaczego akurat Gdańsk? Tajemnicą miasta jest jego trwanie w swoistej „międzyprzestrzeni”, jego motorem – wynikające stąd napięcie. Napięcie między historycznym bogactwem a miejscem na peryferiach, między nowoczesnością a konserwatyzmem (ten antagonizm nierzadko prowadził do paraliżującej stagnacji), między rozpoczynaniem czegoś nowego a zachowywaniem starego, między dumą a małodusznością, między umiłowaniem wolności a niewolą.

[…] Gdańsk to miasto, które będąc wiele razy igraszką decydentów, potrafiło przejąć inicjatywę i zmienić bieg historii, które tak samo jak jego pamięć przetrwało wszystkie historyczne przełomy, choć kilkakrotnie musiało rodzić się na nowo”.

Peter Oliver Loew – ur. 1967 we Frankfurcie nad Menem, historyk i kulturoznawca, autor wielu książek i artykułów o historii Gdańska, Polski i stosunkach polsko-niemieckich. Mieszka w Darmstadt, gdzie pracuje w Deutsches Polen-Institut.

Książka została wydana nakładem Instytutu Kultury Miejskiej w serii „Miasto”, w której jesienią ukaże się kolejna publikacja Petera Olivera Loewa – „Gdańsk. Przewodnik literacki”.
Inne dotychczasowe wydawnictwa to m.in. album Rafała Roskowińskiego (seria „Ludzie”) czy raporty z projektów badawczych (seria „Badania”).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.